اشرف مخلوقات

شیخ طوسی از پیامبر اکرم نقل می کند :

در غیر یاد خدا ، زیاد سخن نگویید . زیرا سخن زیاد در غیر یاد خدا ، سبب قساوت قلب می شود . چه اینکه دورترین مردم از خدا کسی است که قساوت قلب داشته باشد . شیخ طوسی این حدیث را به عنوان اولین حدیث کتاب امالی خود قرار داده و این حکایت از عنایت خاص ایشان به آن حدیث و به این مطلب است .

حکیم فرزانه علامه حسن زاده آملی نقل فرموده است : هرگاه کسی با مرحوم علامه طباطبایی به مسافرت می رفت تا از علامه سوالی نمی کرد علامه با احدی سخن نمی گفت .

باید دانست که هر پرسشی را نیز نباید پاسخ گفت و این نشانه معرفت است.

ای هوشمند بدان که دهان باب الله است . صادرات و وارداتش را کنترل کن . دهان گوش جان است پس سعی کن چانه ات را عقل بچرخاند .

یکی از نشانه های عقل آدمی کم سخن گفتن و سنجیده بودن آن است .

کم گوی و گزیده گوی چون در           تا زاندک تو جهان شود پر

 کسی که در غیر خدا زیاد سخن گوید، انسانی قسی القلب و سخت دل است هر چند ممکن است خودش واقف به این امر نباشد .

پرحرفی ناشی از کم عقلی است . تمام علما و بزرگان ما کسانی بودند که کم گوی و گزیده گوی بودند. کسی که کم حرف میزند، بیشتر تفکر دارد و بر لغات و افعال تسلط کاملتری دارد . در وقت لزوم می گوید و درغیر سکوت اختیار می کند .به اندازه میگوید نه بیشتر و نه کمتر.

برگرفته از کتاب سراط سلوک (رهنمودهای اخلاقی استاد حسن زاده آملی)